Στο 1ο Συνέδριο για το Ιδιωτικό Χρέος Φυσικών & Νομικών Προσώπων που διοργανώθηκε από τη ΝΟΜΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ, το Σάββατο 31 Ιανουάριου στοWyndham Grand Athens, ιδιαίτερο ενδιαφέρον συγκέντρωσε η εισήγηση γιατην Τραπεζική Διαμεσολάβηση, που εντάχθηκε στην 3η Θεματική Ενότητα του Συνεδρίου σχετικά με τις Διμερείς Συμβάσεις Ρύθμισης Οφειλών με Χρηματοδοτικούς Φορείς, καθώς και η συζήτηση που ακολούθησε με τη συμμετοχή έμπειρων επαγγελματιών του χώρου.
Ο ομιλητής, Σωκράτης Οδ. Τσαχιρίδης, Δικηγόρος Παρ’ Αρείω Πάγω, υπ. Διδάκτωρ Νομικής ΑΠΘ, ΜΔ Παντείου Πανεπιστημίου Διαπιστευμένος Διαμεσολαβητής- Εκπαιδευτής Διαμεσολαβητών, ανέλυσε διεξοδικά το θεσμικό πλαίσιο που διέπει τη διαδικασία, φωτίζοντας πτυχές που συχνά παραμένουν άγνωστες στο ευρύ κοινό, ενώ το panel ανέδειξε τις πραγματικές προκλήσεις αλλά και τις δυνατότητες του μηχανισμού στην πράξη.
Κατά την κεντρική παρουσίαση, ο ομιλητής εξήγησε ότι η τραπεζική διαμεσολάβηση αποτελεί τον εξωδικαστικό μηχανισμό που διενεργείται μεταξύ δανειοληπτών και τραπεζών ή εταιριών διαχείρισης, με στόχο τη ρύθμιση διαφορών που αφορούν δάνεια και πιστώσεις. Η διαδικασία βασίζεται γενικά στις διατάξεις του Ν. 4640/2019, ενώ ενισχύεται από το ειδικό πλαίσιο του Ν. 4738/2020. Συγκεκριμένη αναφορά έγινε στο άρθρο 15 του Ν. 4738/2020, σύμφωνα με το οποίο η διαμεσολάβηση ενεργοποιείται όταν, εντός δέκα ημερών από την κοινοποίηση της πρότασης των πιστωτών στο πλαίσιο του εξωδικαστικού μηχανισμού ρύθμισης οφειλών, ο οφειλέτης υποβάλει αίτημα διαμεσολάβησης που γίνεται δεκτό από την πλειοψηφία των πιστωτών βάσει της αξίας των σχετικών απαιτήσεων.
Παράλληλα, παρουσιάστηκαν οι ειδικές προβλέψεις που ισχύουν για την εξωδικαστική ρύθμιση οφειλών για τις υπερχρεωμένες μικρές επιχειρήσεις. Για όσες πληρούν τα κριτήρια του άρθρου 2 παρ. 2 του Ν. 4308/2014, η διαμεσολάβηση μπορεί να αναληφθεί από οποιονδήποτε διαπιστευμένο διαμεσολαβητή, ενώ στις υπόλοιπες περιπτώσεις απαιτείται διαμεσολαβητής με εξειδίκευση στη χρηματοοικονομική διαμεσολάβηση. Ο κ. Τσαχιρίδης υπογράμμισε επίσης τη σημασία του χρονικού πλαισίου της διαδικασίας, εάν παρέλθουν τριάντα ημέρες χωρίς συμφωνία αναδιάρθρωσης, η διαδικασία λήγει οριστικά, χωρίς δυνατότητα παράτασης ή ανανέωσης.
Στη συνέχεια, η συζήτηση μεταφέρθηκε στη διάκριση ανάμεσα στη διαμεσολάβηση εντός και εκτός του πλαισίου του Ν. 4738/2020. Η εξωδικαστική διαδικασία ρύθμισης οφειλών χαρακτηρίστηκε από τον ομιλητή ως πιο ευέλικτη, καθώς τα εμπλεκόμενα μέρη μπορούν να καθορίσουν ελεύθερα τη μορφή και τη δομή της, προσαρμόζοντάς την στις πραγματικές ανάγκες κάθε υπόθεσης. Επισημάνθηκε ακόμη ότι αυτή η μορφή διαμεσολάβησης επιτρέπει μια αμεσότερη και δημιουργική ανταλλαγή προτάσεων, προσφέροντας χώρο για πρωτοβουλίες και προσαρμογές που δεν είναι πάντοτε εφικτές στο αυστηρό θεσμικό πλαίσιο.
Ακολούθησε η τοποθέτηση του panel, με συντονιστή τον Θοδωρή Τζούρο, Ανώτερο Γενικό Διευθυντή, Επικεφαλής Εταιρικής και Επενδυτικής Τραπεζικής στην Τράπεζα Πειραιώς Α.Ε. και συμμετέχοντες στη συζήτηση τόσο τον κ. Τσαχιρίδη όσο και τους ομιλητές άλλων θεματικών της Ενότητας, Γιώργο Ζαχαρόπουλο, KBVL Partner, Legal Bankruptcy & Restructuring Leader, Accredited Mediator, Insolvency Practitioner, LL.M, D.E.S και Ανέστη Παπαδόπουλο, Δικηγόρο, ΔΝ, LLM, Εταίρο, KPP Law.
Το panel ανέδειξε σημαντικά ζητήματα που επηρεάζουν στην πράξη τη λειτουργία της τραπεζικής διαμεσολάβησης. Οι συμμετέχοντες τόνισαν ότι οι εταιρίες διαχείρισης οφείλουν να λαμβάνουν υπόψη όχι μόνο το τίμημα αγοράς των απαιτήσεων αλλά και το γεγονός ότι η δευτερογενής αγορά δανείων δημιουργήθηκε για να δοθεί λύση στο πρόβλημα των μη εξυπηρετούμενων δανείων. Οι διαχειριστές, όπως αναφέρθηκε, έχουν την υποχρέωση να προτείνουν βιώσιμες λύσεις ρύθμισης που πολλές φορές διαφέρουν από αυτές που θα αποδεχόταν μια τράπεζα υπό καθεστώς διαφορετικών συνθηκών. Το panel υπογράμμισε επίσης ότι οι πιστωτές οφείλουν να εφαρμόζουν σταθερές και πλήρως τεκμηριωμένες διαδικασίες για την εξεύρεση λύσεων, σύμφωνα με το πρόσφατο νομοθετικό πλαίσιο του Ν. 5072/2023.
Σημαντικό μέρος της συζήτησης αφιερώθηκε στον ρόλο και τις προσδοκίες των δανειοληπτών. Τόσο ο ομιλητής όσο και τα μέλη του panel επεσήμαναν ότι η διαμεσολάβηση δεν αποτελεί μηχανισμό διαγραφής οφειλών. Αντίθετα, βασίζεται σε αμοιβαίες παραχωρήσεις, οι οποίες πρέπει να λαμβάνουν υπόψη την ύπαρξη εμπράγματων εξασφαλίσεων, την αξία των περιουσιακών στοιχείων του οφειλέτη και τις πιθανές δικαστικές ενέργειες που ενδέχεται να ενισχύουν τη διαπραγματευτική του θέση, όπως αναστολές εκτέλεσης ή διαταγές πληρωμής.
Η συζήτηση ολοκληρώθηκε με αναφορά στα περιθώρια ανάπτυξης του θεσμού και οι συμμετέχοντες επισήμαναν ότι οι τράπεζες και οι εταιρίες διαχείρισης θα πρέπει να στρέφονται συχνότερα στην τραπεζική διαμεσολάβηση, καθώς η διαδικασία αναγκαστικής εκτέλεσης συναντά συνήθως πρακτικά εμπόδια και δημιουργεί υψηλό κόστος. Παράλληλα, υπογραμμίστηκε ότι οι δανειολήπτες πρέπει να προσεγγίζουν τη διαδικασία με ρεαλιστικές προσδοκίες και επαρκή κατανόηση των περιορισμών που θέτει το θεσμικό πλαίσιο.
Το panel κατέληξε ότι ο θεσμός της Τραπεζικής Διαμεσολάβησης αποτελεί ένα αποτελεσματικό και ευέλικτο εργαλείο που μπορεί, υπό προϋποθέσεις, να προσφέρει πραγματικές λύσεις σε ένα σύνθετο πεδίο, όπου συναντώνται οικονομικές ανάγκες, νομικές απαιτήσεις και κοινωνικές προκλήσεις. Η περαιτέρω υιοθέτησή της από όλους τους εμπλεκόμενους φορείς φαίνεται να αποτελεί κρίσιμο βήμα για τη βελτίωση του τρόπου με τον οποίο ρυθμίζονται οι χρηματοοικονομικές διαφορές στη χώρα.
Πηγή: Νομική Βιβλιοθήκη Daily