Η ενσωμάτωση συστημάτων Τεχνητής Νοημοσύνης (AI) στην Εναλλακτική Επίλυση Διαφορών (ΕΕΔ) αναδιαμορφώνει τον τρόπο διαχείρισης των υποθέσεων, βελτιώνοντας την ταχύτητα, την αποδοτικότητα και την ποιότητα των διαδικασιών. Ωστόσο, η αξιοποίησή τους απαιτεί σαφείς κανόνες και υπεύθυνη χρήση από όλους τους εμπλεκόμενους, και δη διαχειριστές, ουδέτερους τρίτους και δικηγόρους. Υπό αυτό το πρίσμα, το Διεθνές Κέντρο Επίλυσης Διαφορών της Αμερικανικής Ένωσης Διαιτησίας (AAA-ICDR) προτείνει standards για τη χρήση του ΑΙ στην εναλλακτική επίλυση διαφορών.
Σύμφωνα με το σχετικό πρόσφατο δημοσίευμα της ένωσης, βασική αρχή αποτελεί η υιοθέτηση ηθικών και ανθρωποκεντρικών αξιών. Τα συστήματα AI πρέπει να σχεδιάζονται και να χρησιμοποιούνται με γνώμονα τη δικαιοσύνη, την αμεροληψία και τον σεβασμό των δικαιωμάτων των μερών. Η ανθρώπινη κρίση παραμένει ουσιώδης και το AI λειτουργεί υποστηρικτικά, χωρίς να την υποκαθιστά.
Εξίσου σημαντική είναι η προστασία της ιδιωτικότητας και της ασφάλειας. Η χρήση AI οφείλει να διασφαλίζει την εμπιστευτικότητα των δεδομένων και να συμμορφώνεται με τα ισχύοντα πρότυπα προστασίας προσωπικών πληροφοριών. Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται κατά τη χρήση εξωτερικών εργαλείων, ώστε να αποφεύγονται διαρροές ευαίσθητων δεδομένων.
Η ακρίβεια και αξιοπιστία των αποτελεσμάτων του AI αποτελούν ένα σημαντικό ζήτημα. Τα παραγόμενα αποτελέσματα πρέπει να ελέγχονται συστηματικά και να επαληθεύονται με βάση αποδεικτικά στοιχεία και έγκυρες νομικές πηγές. Παράλληλα, η διαφάνεια στη χρήση του AI ενισχύει την εμπιστοσύνη στη διαδικασία, καθώς τα μέρη οφείλουν να γνωρίζουν πώς και σε ποιο βαθμό χρησιμοποιούνται τέτοια εργαλεία.
Η λογοδοσία συνιστά επίσης βασική προϋπόθεση. Η ευθύνη για τις αποφάσεις παραμένει στον άνθρωπο και όχι στο σύστημα AI. Οι εμπλεκόμενοι οφείλουν να κατανοούν τα όρια, τους κινδύνους και τα οφέλη της τεχνολογίας και να την εφαρμόζουν με επαγγελματική κρίση.
Τέλος, η συνεχής εκπαίδευση και προσαρμοστικότητα είναι αναγκαίες για την αποτελεσματική αξιοποίηση του AI. Οι εξελίξεις στην τεχνολογία απαιτούν διαρκή ενημέρωση και προσαρμογή των πρακτικών, ώστε το AI να συμβάλλει ουσιαστικά σε μια πιο σύγχρονη, αποδοτική και αξιόπιστη διαδικασία επίλυσης διαφορών.
Η υπεύθυνη χρήση του AI στην εναλλακτική επίλυση διαφορών, με βάση τα παραπάνω πρότυπα καλών πρακτικών, μπορεί να αποτελέσει σημαντικό εργαλείο ενίσχυσης της ποιότητας της δικαιοσύνης, εφόσον βασίζεται σε σαφείς αρχές, διαφάνεια και ανθρώπινη εποπτεία.
Πηγή: Νομική Βιβλιοθήκη Daily