Με ιδιαίτερη επιτυχία και με κατάμεστη την αίθουσα «Χάρης Καρατζάς» της ΝΟΜΙΚΗΣ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗΣ, πραγματοποιήθηκε την Τετάρτη 13 Μαΐου 2026 η εκδήλωση του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαμεσολάβησης & Διαιτησίας (ΕΟΔΙΔ) με θέμα «Η Ρήτρα Διαιτησίας στην Πράξη», επιβεβαιώνοντας το έντονο ενδιαφέρον της νομικής κοινότητας για τις σύγχρονες εξελίξεις στον τομέα της εναλλακτικής επίλυσης διαφορών.
Στην εκδήλωση συμμετείχαν διακεκριμένοι νομικοί, ακαδημαϊκοί και επαγγελματίες της διαιτησίας, οι οποίοι, μέσα από εμπεριστατωμένες εισηγήσεις και ουσιαστικές παρεμβάσεις, ανέπτυξαν έναν πολυεπίπεδο διάλογο γύρω από τα κρίσιμα ζητήματα που ανακύπτουν κατά τη διαμόρφωση και την εφαρμογή της διαιτητικής ρήτρας. Αξιοποιώντας τόσο τη θεωρητική τους κατάρτιση όσο και την εκτενή πρακτική εμπειρία τους από εγχώριες και διεθνείς υποθέσεις, ανέδειξαν σύγχρονες προκλήσεις και τάσεις, συμβάλλοντας σε μια υψηλού επιπέδου επιστημονική συζήτηση.
Τους παρευρισκόμενους υποδέχθηκε η κ. Αντιγόνη Καραμάνη, Υπεύθυνη Συντονισμού Νομικών Υπηρεσιών του ΕΟΔΙΔ, η οποία αναφέρθηκε στη στόχευση της θεματικής της εκδήλωσης, υπογραμμίζοντας τη σημασία της πρακτικής προσέγγισης της διαιτητικής ρήτρας.
Παράλληλα, ο Οργανισμός ανακοίνωσε τη δράση του «Call for Papers» ενόψει του 8ου Ετήσιου Διεθνούς Συνεδρίου Διαιτησίας, που θα πραγματοποιηθεί στις 24 και 25 Ιουνίου, σε συνδιοργάνωση του ΕΟΔΙΔ με τη ΝΟΜΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ. Οι φοιτητές νομικής, οι ασκούμενοι και οι νέοι δικηγόροι κλήθηκαν να υποβάλουν τις επιστημονικές τους εργασίες έως τις 8 Ιουνίου. Ακολούθησε ιδιαίτερη μνεία στην τριμελή επιστημονική κριτική επιτροπή, η οποία απαρτίζεται από τους διακεκριμένους καθηγητές κ. Δημήτριο Κυριαζή, κ. Δημήτριο Μπαμπινιώτη και κ. Άννα Πλεύρη.
Θερμό χαιρετισμό απηύθυνε η κ. Ολυμπία Αναστασοπούλου, Ειδική Γραμματέας Εναλλακτικής Επίλυσης Διαφορών του Υπουργείου Δικαιοσύνης, η οποία ανέδειξε τον κομβικό ρόλο του ΕΟΔΙΔ στην προώθηση των μηχανισμών εξωδικαστικής επίλυσης διαφορών. Εστιάζοντας στη διαιτητική ρήτρα, τόνισε την αξία της ορθής διατύπωσής της και εξέφρασε το έντονο ενδιαφέρον της για τις εισηγήσεις που ακολούθησαν.
Το καταξιωμένο πάνελ των ομιλητών, υπό τον συντονισμό του Δρ. Χάρη Μεϊδάνη, ΔΝ, FCIArb, Δικηγόρου-Διαχειριστή της Δικηγορικής Εταιρείας «Μεϊδάνης, Σερεμετάκης & Συνεργάτες», Διευθυντή του ΕΟΔΙΔ, ανέπτυξε μία ουσιαστική και δυναμική συζήτηση γύρω από τη λειτουργία της διαιτητικής ρήτρας ως καθοριστικού εργαλείου για την αποτελεσματική επίλυση διαφορών, ιδίως στο σύγχρονο διεθνοποιημένο επιχειρηματικό περιβάλλον.
Ο κ. Δημήτριος Τσικρικάς, Καθηγητής της Νομικής Σχολής του ΕΚΠΑ, με κεντρικό άξονα τον χαρακτηρισμό της διαιτητικής ρήτρας ως δικονομικής σύμβασης, ανέλυσε διεξοδικά τα ζητήματα προσδιορισμού του εφαρμοστέου δικαίου που διέπει τόσο τις τυπικές όσο και τις ουσιαστικές προϋποθέσεις έγκυρης κατάρτισής της, στο πλαίσιο της εσωτερικής και της διεθνούς διαιτησίας. Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στον ρόλο του δικαίου αυτού για την ερμηνεία της ρήτρας, υπογραμμίζοντας ότι συχνά καθορίζει αποφασιστικά την ισχύ και το περιεχόμενό της, ενώ είναι κρίσιμο και για τον προσδιορισμό του αντικειμενικού και υποκειμενικού εύρους της.
Ακολούθως, ο κ. Δημήτριος Κυριαζής, Επίκουρος Καθηγητής της Νομικής Σχολής ΑΠΘ και Διδάκτωρ του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης, εστίασε στην αρχή της αυτοτέλειας της διαιτητικής ρήτρας, σύμφωνα με την οποία αυτή διατηρεί την ισχύ της ακόμη και σε περίπτωση ακυρότητας της κύριας σύμβασης. Περαιτέρω, αναφέρθηκε στην επιλογή θεσμικών κανόνων σε συνδυασμό με την έδρα της διαιτησίας ως στρατηγική επιλογή των μερών, εστιάζοντας και σε ειδικότερες περιπτώσεις, όπως οι ναυτιλιακές και επενδυτικές διαφορές.
Ιδιαίτερο πρακτικό ενδιαφέρον παρουσίασε η εισήγηση της κ. Στέλλας Μερτή, Δικηγόρου, LL.M. (UoA, HU Berlin), Διαμεσολαβήτριας και Of Counsel του ΕΟΔΙΔ, η οποία ανέδειξε ζητήματα σύνταξης της διαιτητικής ρήτρας, επισημαίνοντας τους κινδύνους που ενέχουν ασαφείς ή εναλλακτικές διατυπώσεις. Τόνισε ότι τέτοιες διατυπώσεις μπορούν να αποτελέσουν εργαλείο στρατηγικής αξιοποίησης σε περίπτωση διαφοράς, ενώ παράλληλα αναφέρθηκε σε ζητήματα που ανακύπτουν από τη συνύπαρξη διαφορετικών θεσμικών κανόνων και έδρας διαιτησίας, καθώς και στις δυνατότητες απόκλισης από αναγκαστικού χαρακτήρα διατάξεις. Ως καλή πρακτική πρότεινε την υιοθέτηση πρότυπων ρητρών, όπως αυτές του ΕΟΔΙΔ.
Από την πλευρά της, η κ. Ιωάννα Βεργέτη, Δικηγόρος LL.M., Partner και Deputy Head of the International Arbitration Practice Group της δικηγορικής εταιρείας Calavros Law Firm | Filios – Kloukinas, εστίασε στα υποκειμενικά όρια της διαιτητικής ρήτρας και στο κρίσιμο ζήτημα της δέσμευσης τρίτων. Υπό το πρίσμα της αρχής της σχετικότητας των συμβάσεων, ανέλυσε τις εξαιρέσεις της, όπως η συναίνεση, η διαδοχή και η εκχώρηση, ενώ παρουσίασε σύγχρονες τάσεις της διεθνούς πρακτικής και πρόσφατες νομολογιακές εξελίξεις, προσεγγίζοντας και περιπτώσεις άρσης της αυτοτέλειας της νομικής προσωπικότητας.
Περαιτέρω, το πάνελ εξέτασε ειδικότερα ζητήματα, όπως η επέκταση της διαιτητικής ρήτρας σε συναφείς συμβάσεις, καθώς και οι ιδιαιτερότητες των επενδυτικών διαιτησιών, όπου η συναίνεση των μερών εδράζεται σε διεθνείς συνθήκες. Ιδιαίτερη αναφορά έγινε και στο ζήτημα της αναβίωσης της διαιτητικής ρήτρας σε περίπτωση ακύρωσης της διαιτητικής απόφασης, υπό το φως της σχετικής νομολογίας.
Η εκδήλωση ολοκληρώθηκε με αναφορές σε σύγχρονες υβριδικές μορφές επίλυσης διαφορών, όπως τα μοντέλα Med-Arb και Arb-Med, καθώς και στον διευκολυντικό ρόλο του διαιτητή, ο οποίος καλείται να λειτουργήσει όχι μόνο ως δικαιοδοτικό όργανο αλλά και ως παράγοντας προώθησης συναινετικών λύσεων.
Συνολικά, μέσα σε ένα κλίμα επιστημονικής αρτιότητας και επαγγελματικής εξωστρέφειας, η εκδήλωση ανέδειξε τη διαρκώς εξελισσόμενη φύση της διαιτησίας και τη σημασία της ορθής διατύπωσης και εφαρμογής της διαιτητικής ρήτρας ως βασικού εργαλείου αποτελεσματικής και ευέλικτης επίλυσης διαφορών στο σύγχρονο νομικό και επιχειρηματικό περιβάλλον.
Ο ΕΟΔΙΔ ανανέωσε το ραντεβού του με τη νομική κοινότητα και επαγγελματίες που έρχονται σε άμεση επαφή με τη διαιτησία, επιβεβαιώνοντας τη δέσμευσή του για τη διοργάνωση εκδηλώσεων υψηλού επιστημονικού επιπέδου με ουσιαστικό και πρακτικά χρήσιμο περιεχόμενο.
Πηγή: Νομική Βιβλιοθήκη Daily