Έντονες αντιδράσεις προκαλεί στην κοινότητα των διαμεσολαβητών αλλά και στους κύκλους των δικηγόρων η προτεινόμενη ρύθμιση στο υπό διαβούλευση σχέδιο νόμου για τον νέο Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας (ΚΠολΔ), και συγκεκριμένα το άρθρο 28, το οποίο τροποποιεί την παρ. 1 του άρθρου 237 ΚΠολΔ.
Η επίμαχη διάταξη προβλέπει ότι:«Οι προτάσεις των διαδίκων, η έκθεση επίδοσης, τα αποδεικτικά και διαδικαστικά τους έγγραφα και τα πληρεξούσια, στην τακτική διαδικασία, κατατίθενται ενενήντα (90) ημέρες μετά τη λήξη της προθεσμίας επίδοσης της αγωγής ή της κλήσης και, εφόσον η αγωγή επιδίδεται στην αλλοδαπή, εκατόν είκοσι (120) ημέρες από τη λήξη της ίδιας προθεσμίας για όλους τους διαδίκους. Η προθεσμία αυτή δεν αναστέλλεται κατά το διάστημα της διαδικασίας διαμεσολάβησης.»
Ουσιαστικά, προτείνεται η κατάργηση της αναστολής κατάθεσης προτάσεων στην τακτική διαδικασία για όσο χρόνο διαρκεί η διαδικασία διαμεσολάβησης.
Σημαντικοί θεσμικοί φορείς και επαγγελματίες του χώρου της διαμεσολάβησης έχουν εκφράσει ανοιχτά τη διαφωνία τους με την επίμαχη ρύθμιση, μεταξύ των οποίων ο ΕΟΔΙΔ (Ευρωπαϊκός Οργανισμός Διαμεσολάβησης & Διαιτησίας) με επικεφαλής τον Χάρη Μεϊδάνη, η Ελληνική Ένωση Διαμεσολαβητών, το Ινστιτούτο Κατάρτισης Διαμεσολαβητών Θεσσαλονίκης με πρόεδρο τη Μαρούσα Πρωτοπαπαδάκη, καθώς και διαμεσολαβητές και νομικοί όπως οι Νίκος Ανέστης, Ελένη Δεληγιάννη, Ελένη Πλέσσα, Άννα Πλεύρη, Νανά Παπαδογεωργάκη και άλλοι. Κατά τη διάρκεια της δημόσιας διαβούλευσης, η οποία ολοκληρώθηκε στις 10 Ιουλίου, οι παραπάνω φορείς και επαγγελματίες κατέθεσαν ενστάσεις με σκοπό την απόσυρση ή τροποποίηση της συγκεκριμένης διάταξης.
Σύμφωνα με την επίσημη τοποθέτηση του ΕΟΔΙΔ:
- Η πρόβλεψη περί μη αναστολής των προθεσμιών κατάθεσης προτάσεων αντίκειται στην Οδηγία 2008/52/ΕΚ, και συγκεκριμένα στο άρθρο 8 παρ. 1, όπου ορίζεται ότι: «Τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι τα μέρη που επιλέγουν να επιχειρήσουν τον διακανονισμό διαφοράς με διαμεσολάβηση, δεν κωλύονται στη συνέχεια να κινήσουν δικαστικές διαδικασίες ή διαιτησία σε σχέση με την εν λόγω διαφορά, λόγω παραγραφής ή λήξεως αποσβεστικής προθεσμίας διαρκούσης της διαδικασίας διαμεσολάβησης.» Ήδη ο Έλληνας νομοθέτης έχει περιλάβει ορθά στην έννοια της αναστολής και τις δικονομικές προθεσμίες μέσω του άρθρου 9 παρ. 2 του ν. 4640/2019, ακριβώς για να ενισχύσει τη διαμεσολάβηση και να διασφαλίσει την ισοτιμία της με τις λοιπές μεθόδους επίλυσης διαφορών, όπως η δικαστική ή η διαιτητική, σύμφωνα και με το προοίμιο 19 της Οδηγίας.
- Με την προτεινόμενη ρύθμιση υποσκάπτεται η εμβέλεια και αποτελεσματικότητα της διαμεσολάβησης, καθώς δεν θα διακόπτονται οι δικονομικές προθεσμίες, με αποτέλεσμα τα μέρη να υποχρεούνται να καταθέσουν προτάσεις ενόσω εκκρεμεί ενεργή διαδικασία διαμεσολάβησης. Αυτό προσβάλλει όχι μόνο το γράμμα, αλλά και το πνεύμα της ευρωπαϊκής Οδηγίας, όπως αυτό έχει ήδη ενσωματωθεί στο εθνικό μας δίκαιο.
- Πιθανολογείται ότι η σκοπιμότητα της διάταξης είναι να αποτρέψει φαινόμενα κατάχρησης, ιδίως ως προς τη χρήση της Υποχρεωτικής Αρχικής Συνεδρίας (ΥΑΣ) λίγο πριν τη λήξη της προθεσμίας κατάθεσης προτάσεων. Πράγματι έχουν καταγραφεί περιπτώσεις όπου η ΥΑΣ επιστρατεύεται ως προσχηματική παράταση της προθεσμίας. Ωστόσο, αυτό δεν ισχύει για την εκούσια διαμεσολάβηση, η οποία, ως αποτέλεσμα αυθεντικής βούλησης των μερών, δεν μπορεί να θεωρηθεί καταχρηστική. Άλλωστε, ακόμη και αν παρατηρούνται τέτοιες στρεβλώσεις, δεν δικαιολογείται η κατάργηση της αναστολής δικονομικών προθεσμιών. Το ζήτημα αφορά πρωτίστως την εσωτερική οργάνωση των δικαστηρίων και όχι την αποδυνάμωση ενός θεσμού.
- Προκειμένου να αποφευχθεί η (ενδεχόμενη) οριακή κατάχρηση, κινδυνεύει να θιγεί σοβαρά ο πυρήνας της διαμεσολάβησης. Η έλλειψη αναστολής επιβάλλει ένα τεχνητό και άσχετο χρονικό όριο στη διαδικασία επίλυσης της διαφοράς, του οποίου η παρέλευση καθιστά κάθε περαιτέρω διαπραγμάτευση άνευ ουσίας. Εν τέλει, υποθέσεις που θα μπορούσαν να κλείσουν εξωδικαστικά, οδηγούνται στη δικαστική οδό, επιβαρύνοντας περαιτέρω τα ήδη υπερφορτωμένα πινάκια.
Συνεπώς, προτείνεται η διαγραφή του τελευταίου εδαφίου της παρ. 1 του άρθρου 237 του σχεδίου ΚΠολΔ, ώστε να διατηρηθεί το θεσμικό και δικονομικό πλαίσιο που ευνοεί τη διαμεσολάβηση, όπως έχει διαμορφωθεί μέχρι σήμερα.
Πηγή: Νομική Βιβλιοθήκη Daily