Μια σημαντική κίνηση προς την κατεύθυνση της περιβαλλοντικής υπευθυνότητας έκανε πρόσφατα ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Διαμεσολάβησης και Διαιτησίας (ΕΟΔΙΔ), προσχωρώντας στην Πρωτοβουλία Greener Arbitrations με την υπογραφή του Green Pledge, της διεθνούς δέσμευσης υπέρ της βιωσιμότητας στον τομέα της διεθνούς εμπορικής και επενδυτικής διαιτησίας, με στόχο τη μείωση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος των σχετικών διαδικασιών.
Η Πρωτοβουλία Greener Arbitrations ιδρύθηκε το 2019 από τη γνωστή διαιτητή Lucy Greenwood και βασίζεται στην πεποίθηση ότι όλοι οι εμπλεκόμενοι στη διεθνή διαιτησία – οργανισμοί, διαιτητές, δικηγόροι, μέρη – μπορούν να συμβάλουν στη μείωση των εκπομπών άνθρακα, υιοθετώντας πρακτικές πιο φιλικές προς το περιβάλλον, με το Green Pledge να συνιστά μια εθελοντική δέσμευση για την ανάληψη συγκεκριμένων περιβαλλοντικών μέτρων κατά τη διάρκεια διαιτητικών διαδικασιών.
Η προσχώρηση του ΕΟΔΙΔ στην Πρωτοβουλία ενισχύει την περιβαλλοντική διάσταση της απονομής εναλλακτικής δικαιοσύνης στην Ελλάδα και ευθυγραμμίζεται με τις διεθνείς καλές πρακτικές.
Με την υπογραφή του Green Pledge, ο ΕΟΔΙΔ συγκαταλέγεται πλέον μεταξύ των διεθνών οργανισμών που στηρίζουν θεσμικά την Πρωτοβουλία, όπως το Hong Kong International Arbitration Centre (HKIAC), το German Arbitration Institute (DIS), το Vienna International Arbitral Centre (VIAC), και πολλών ακόμη σημαντικών φορέων του παγκόσμιου νομικού και επιχειρηματικού οικοσυστήματος.
Στα πλαίσια αυτής της στρατηγικής, το NB Daily συνομίλησε με τη Χριστίνα Πέτρα Γρηγοριάδου, Δικηγόρο, μέλος της δικηγορικής εταιρείας «Μουσάς Δικηγορική Εταιρεία», η οποία είναι μέλος της Europe Committee of the Campaign for Greener Arbitrations και βρίσκεται πίσω από την προσπάθεια ενίσχυσης της ευαισθητοποίησης και της κατανόησης της σχέσης μεταξύ διεθνούς διαιτησίας και κλιματικής αλλαγής στην Ευρώπη.
Η συζήτηση μαζί της για την αξία των βιώσιμων πρακτικών στη διεθνή διαιτησία και το μέλλον αναφορικά με την «πράσινη συμμόρφωση» όπως προδιαγράφεται για τα επόμενα χρόνια είναι άκρως ενδιαφέρουσα και μας υπενθυμίζει ότι οι φιλικές προς το περιβάλλον πρωτοβουλίες είναι υπόθεση όλων μας.
– Θα μπορούσατε να μας πείτε λίγα λόγια για το Green Pledge και τα Green Protocols στη διαιτησία; Ποια είναι η βασική φιλοσοφία πίσω από αυτά;
Το Green Pledge είναι μια πρωτοβουλία για την ενσωμάτωση βιώσιμων πρακτικών στη διεθνή διαιτησία. Στόχος του είναι η μείωση του περιβαλλοντικού αντίκτυπου των διαιτητικών διαδικασιών μέσα από τα Green Protocols, που προτείνουν βιώσιμες πρακτικές.
Η αξία της Πράσινης Δέσμευσης (Green Pledge) έγκειται στο ότι προσφέρει μια αφετηρία για έναν ώριμο διάλογο σχετικά με την κλιματική αλλαγή και την ανάγκη αλλαγής συμπεριφορών από όλους για την αντιμετώπισή της. Τα Green Protocols, αποτελούν ουσιαστικά έναν λεπτομερή οδηγό για τις αλλαγές που ο καθένας μπορεί και πρέπει να κάνει στις πρακτικές του. Σε βασικό επίπεδο, η Πρωτοβουλία βασίζεται σε τρία απλά μηνύματα:
- Υιοθέτηση καθαρής ενέργειας,
- Λιγότερα αεροπορικά ταξίδια,
- Κατάργηση έντυπων φακέλων.
Σε ό,τι αφορά τα δύο τελευταία, είναι σαφές ότι η τεχνολογία παίζει καθοριστικό ρόλο.
Η διεθνής διαιτησία θα αποτελεί παράδειγμα για άλλους τομείς, δείχνοντας πως η δικαιοσύνη και η περιβαλλοντική ευθύνη μπορούν να συνυπάρξουν αποτελεσματικά.
– Γιατί είναι σημαντικό για έναν φορέα ή κέντρο διαιτησίας, όπως ο ΕΟΔΙΔ, να τα υιοθετήσει; Υπάρχουν συγκεκριμένες καλές πρακτικές που έχετε δει να εφαρμόζονται ήδη σε διεθνή διαιτητικά κέντρα και που θα μπορούσαν να λειτουργήσουν ως πρότυπο για άλλους φορείς;
Η υιοθέτηση αυτών των πρωτοβουλιών από κέντρα διαιτησίας, όπως ο ΕΟΔΙΔ, προσφέρει πολλαπλά οφέλη, όπως:
- Ανάδειξη της δέσμευσης του φορέα σε θέματα βιωσιμότητας και εταιρικής κοινωνικής ευθύνης.
- Μείωση του λειτουργικού κόστους μέσω της περιορισμένης χρήσης έντυπου υλικού και της μείωσης των μετακινήσεων.
- Βελτίωση της εικόνας και την ανταγωνιστικότητας του φορέα σε διεθνές επίπεδο.
- Ευθυγράμμιση με τις σύγχρονες τεχνολογικές δυνατότητες, καθιστώντας τις διαδικασίες πιο ευέλικτες, αποτελεσματικές και γρήγορες.
Παράλληλα, λειτουργεί ομάδα εργασίας (Task Force) που συντονίζει τους φορείς και τα κέντρα διαιτησίας για την προώθηση της στρατηγικής προόδου της εκστρατείας.
– Ποια είναι κατά τη γνώμη σας τα βασικά εμπόδια που ενδεχομένως καθυστερούν την υιοθέτηση «πράσινων» πρακτικών στη διεθνή διαιτησία;
Τα βασικά εμπόδια περιλαμβάνουν:
- Η αντίσταση στην αλλαγή, ειδικά από παραδοσιακά νομικά περιβάλλοντα που προτιμούν φυσικές συνεδριάσεις και έντυπα έγγραφα.
- Τεχνικοί περιορισμοί ή έλλειψη υποδομών για πλήρη ψηφιοποίηση, ειδικά σε χώρες με περιορισμένη πρόσβαση σε τεχνολογία.
- Η ανάγκη διασφάλισης της εμπιστευτικότητας και ασφάλειας δεδομένων, που συχνά απαιτεί πιο περίπλοκα ψηφιακά συστήματα.
- Έλλειψη κοινών διεθνών προτύπων ή κανονισμών που να υποχρεώνουν ή να ενθαρρύνουν τη χρήση βιώσιμων πρακτικών.
- Οικονομικοί περιορισμοί ή έλλειψη κινήτρων για τους εμπλεκόμενους φορείς.
– Βλέπετε μελλοντικά τη δυνατότητα να υπάρξουν ελάχιστα κριτήρια «πράσινης» συμμόρφωσης σε θεσμικά πλαίσια διαιτησίας;
Υπάρχουν ενδείξεις ότι το μέλλον της διεθνούς διαιτησίας θα περιλαμβάνει την υιοθέτηση ελάχιστων κριτηρίων «πράσινης» συμμόρφωσης στα θεσμικά της πλαίσια. Ήδη, πρωτοβουλίες όπως τα Green Protocols της Campaign for Greener Arbitrations και το Sustainability Protocol του ACICA δείχνουν τον δρόμο προς αυτή την κατεύθυνση, παρέχοντας συγκεκριμένες οδηγίες και προτάσεις που μπορούν να ενταχθούν στους κανόνες και τις διαδικασίες.
– Πώς φαντάζεστε το τοπίο της διεθνούς διαιτησίας σε 10 χρόνια σε σχέση με τη βιωσιμότητα;
Η διαδικασία της διαιτησίας θα γίνει πολύ πιο «πράσινη». Θα επικρατήσουν τα εικονικά (virtual) ή υβριδικά ακροατήρια, η χρήση ηλεκτρονικών εγγράφων και η ελαχιστοποίηση των ταξιδιών, μειώνοντας δραστικά το ανθρακικό αποτύπωμα κάθε υπόθεσης. Τα διαιτητικά όργανα και οι θεσμοί θα υιοθετήσουν πρότυπα και κανόνες που θα ενθαρρύνουν ή ακόμη και θα απαιτούν βιώσιμες πρακτικές, όπως η πλήρης κατάργηση των έντυπων φακέλων και η χρήση πράσινης ενέργειας για τις ανάγκες των διαδικασιών. Η δυνατότητα ηλεκτρονικής διαχείρισης εγγράφων και διεξαγωγής εικονικών ακροάσεων (virtual hearings) βοηθά την οικονομία της δίκης και ευθυγραμμίζεται με τους στόχους βιωσιμότητας και φιλικών προς το περιβάλλον πρακτικών.
Πηγή: Νομική Βιβλιοθήκη Daily