Η ημερίδα με τίτλο «Διαιτησία & Διαφορές Μικρού Αντικειμένου», που πραγματοποιήθηκε στις 2 Απριλίου στη Νομική Βιβλιοθήκη, έφερε στο προσκήνιο ένα ιδιαίτερα σημαντικό ζήτημα. Το πώς μπορούν διαφορές μικρού αντικειμένου μέχρι 200.000 ευρώ να επιλυθούν γρήγορα και αποτελεσματικά, παρακάμπτοντας το βραδυκίνητο σύστημα απονομής δικαιοσύνης.
Διότι η ελληνική δικαιοσύνη, παρά τις φιλότιμες προσπάθειες επιτάχυνσης της πολιτικής δίκης, παραμένει εξαιρετικά αργή ακόμα και για διαφορές μικρού οικονομικού αντικειμένου. Ενδεικτικά, στην τακτική δικαιοσύνη (π.χ. Πολυμελές Πρωτοδικείο), ο προσδιορισμός της πρώτης δικάσιμου γίνεται συνήθως μετά από 10 ή και περισσότερους μήνες, ενώ η απόφαση μπορεί να εκδοθεί 18 μήνες ή και αργότερα. Η συνολική διάρκεια μέχρι την τελεσιδικία ξεπερνά συχνά τα 3-4 έτη.
Σε αυτό το περιβάλλον, η διαιτησία, παρότι συνήθως συνδέεται με εμπορικές διαφορές υψηλού αντικειμένου, αρχίζει να αναδεικνύεται ως μία καινοτόμος αλλά συγχρόνως ρεαλιστική λύση και για μικρότερες υποθέσεις.
Ποιες διαφορές μικρού αντικειμένου μπορούν να επιλυθούν με διαιτησία;
Οι διαφορές «μικρού αντικειμένου» είναι μεν οικονομικά περιορισμένες, όμως έχουν υψηλή ανάγκη για ταχεία και αποδοτική επίλυση.
Ο Σωτήρης Δεμπεγιώτης, Partner, Lambadarios Law Firm, ανέφερε ορισμένα χαρακτηριστικά παραδείγματα που μπορούν να οδηγηθούν σε διαιτησία, όπως:
- Συμβάσεις υπεργολαβίας (π.χ. facility management)
- Συμβάσεις πώλησης ηλεκτρικής ενέργειας (Virtual Power Purchase Agreements)
- Συμβάσεις μίσθωσης επαγγελματικών ακινήτων
- Συμβάσεις μετοχών (SPA)
- Απλές εμπορικές διαφορές με συμφωνία διαιτησίας βάσει ΚΠολΔ ή διεθνών κανόνων (π.χ. ICC).
Ad hoc ή θεσμική διαιτησία; Πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα
➤ Ad hoc διαιτησία (άρθρα 867 επ. ΚΠολΔ)
Η ad hoc διαιτησία οργανώνεται αποκλειστικά από τα μέρη και τους διαιτητές τους. Καθώς δεν διεξάγεται υπό την αιγίδα κάποιου μόνιμου διαιτητικού κέντρου, οπότε δεν προσφέρει διοικητική υποστήριξη για την οργάνωση της διαιτησίας, αυτή η μέθοδος παρουσιάζει αρκετά προβλήματα, όπως τα σκιαγράφησε η Κλαίρη Σεργάκη, Partner, Δρυλλεράκης Δικηγορική Εταιρεία:
Προβλήματα καθυστέρησης, απουσία διαδικασίας ταχείας επίλυσης, ανάμειξη δικαστηρίων και περιορισμούς στην παραγωγή αποδεικτικών εγγράφων.
➤ Θεσμική διαιτησία
Αντίθετα, στη θεσμική διαιτησία, όπως αυτή που παρέχεται από τον ΕΟΔΙΔ, τον ΔΣΑ, τον ΔΣΘ και το ΕΒΕΑ, τα μέρη επωφελούνται από προκαθορισμένο χρονοδιάγραμμα, διαχειριστική υποστήριξη (case management), κατάλογο εξειδικευμένων διαιτητών, διαδικαστική ασφάλεια και προβλεψιμότητα κόστους.
Φυσικά, για να επιτευχθούν τα παραπάνω, θα πρέπει να ακολουθούνται ορισμένα διεθνή best practices, όπως αυτά που ανέφερε η Κ. Σεργάκη:
- Ταυτόχρονη και όχι διαδοχική κατάθεση δικογράφων
- Διαθεσιμότητα διαιτητή
- Σύντομες προθεσμίες
- Σύντομη ακροαματική διαδικασία
- Fast track διαδικασίες.
Η fast track διαιτησία: Ιδανική για μικρές διαφορές
Η πιο ελκυστική πτυχή της διαιτησίας για μικρές διαφορές είναι η ταχεία διαδικασία (fast track), η οποία μπορεί να μειώσει τον χρόνο έκδοσης διαιτητικής απόφασης περίπου στο μισό. Για παράδειγμα, στον ΕΟΔΙΔ, όταν εφαρμόζεται η ταχεία διαδικασία, η απόφαση εκδίδεται το μέγιστο σε 4 μήνες από την έναρξη της διαδικασίας.
Όπως τα παρουσίασε ο Χάρης Μεϊδάνης, Διευθυντής ΕΟΔΙΔ, Δικηγόρος – Διαμεσολαβητής Δ.Ν. – FCIArb, Μεϊδάνης Σερεμετάκης & Συνεργάτες, τα βασικά χαρακτηριστικά αυτής της διαδικασίας είναι τα εξής:
- Πεδίο εφαρμογής της είναι οι διαφορές έως 200.000 ευρώ, εκτός αν συμφωνηθεί διαφορετικά από τα μέρη για εφαρμογή της και σε μεγαλύτερες διαφορές.
- Η συγκρότηση του διαιτητικού δικαστηρίου είναι μονομελής, εκτός από τις διαφορές άνω των 500.000 ευρώ, όπου είναι τριμελής.
- Η διαδικασία που ακολουθείται είναι καταρχήν έγγραφη.
- Εάν αποφασιστεί η διεξαγωγή ακροαματικής διαδικασίας, το διαιτητικό δικαστήριο μπορεί να τη διεξάγει και μέσω τηλεδιάσκεψης, τηλεφωνικώς ή χρησιμοποιώντας άλλα αντίστοιχα μέσα επικοινωνίας.
Αντίθετα, τα άλλα θεσμικά κέντρα στην Ελλάδα (ΔΣΑ, ΔΣΘ, ΕΒΕΑ) δεν διαθέτουν fast track διαδικασία, ενώ στα διεθνή κέντρα, όπως ICC, SIAC ή VIAC, το κόστος είναι σημαντικά υψηλότερο: σε πολλές περιπτώσεις υπερδιπλάσιο από τη διαιτησία στον ΕΟΔΙΔ.
Το σίγουρο είναι ότι η διαιτησία για μικρές διαφορές δεν αποτελεί πλέον «πολυτέλεια» για μεγάλες εμπορικές διαφορές. Με την ύπαρξη ταχείας, θεσμικής και οικονομικά προσιτής διαιτησίας στην Ελλάδα, κάθε επιχείρηση – μικρή ή μεγάλη – έχει πλέον τη δυνατότητα να επιλέξει γρήγορη, προβλέψιμη και αποτελεσματική επίλυση διαφορών, χωρίς να εγκλωβίζεται για χρόνια στην τακτική δικαιοσύνη.
Μάθετε περισσότερα για τη διαιτησία στον ΕΟΔΙΔ.
Πηγή: Νομική Βιβλιοθήκη Daily