Η δημόσια διαβούλευση επί του Σχεδίου Νόμου του Υπουργείου Δικαιοσύνης με τίτλο «Μέτρα για την προστασία από στρατηγικές αγωγές προς αποθάρρυνση της συμμετοχής του κοινού σύμφωνα με την Οδηγία (ΕΕ) 2024/1069 – Νέο πλαίσιο για τη συμμόρφωση της Διοίκησης στις δικαστικές αποφάσεις – Λοιπές διατάξεις» ολοκληρώθηκε στις 20 Ιουλίου 2026. Στο υπό διαβούλευση κείμενο περιλαμβανόταν ως άρθρο 53 η ρύθμιση για την αναγνώριση κυριότητας λόγω έκτακτης χρησικτησίας επί ακινήτων με την ένδειξη «αγνώστου ιδιοκτήτη». Μετά την ολοκλήρωση της διαβούλευσης, η διάταξη κατατέθηκε προς ψήφιση με αναδιατυπώσεις και συμπληρώσεις.
Με τη νέα ρύθμιση θεσπίζεται ότι για την άσκηση αναγνωριστικής αγωγής κυριότητας με αιτία κτήσης την έκτακτη χρησικτησία, επί ακινήτου για το οποίο έχει καταχωρισθεί στο Κτηματολόγιο η ένδειξη «αγνώστου ιδιοκτήτη», ο ενάγων υποχρεούται, πριν από τη συζήτηση της αγωγής, να προσφύγει σε υποχρεωτική αρχική συνεδρία διαμεσολάβησης ενώπιον πιστοποιημένου κτηματολογικού διαμεσολαβητή, κατόχου πτυχίου Νομικής, ο οποίος επιλέγεται από ειδικό μητρώο.
Η διάταξη προβλέπει, μεταξύ άλλων, ότι ο επισπεύδων την κτηματολογική διαμεσολάβηση υποχρεούται να καταχωρίσει στο Κτηματολόγιο το Φύλλο Βασικών Στοιχείων, υπογεγραμμένο από τον κτηματολογικό διαμεσολαβητή, καταβάλλοντας το προβλεπόμενο πάγιο τέλος καταχώρισης. Η καταχώριση στο κτηματολογικό φύλλο ολοκληρώνεται υποχρεωτικά έως την επόμενη εργάσιμη ημέρα, ενώ η πρόσκληση σε υποχρεωτική αρχική συνεδρία διαμεσολάβησης λαμβάνει χώρα τουλάχιστον τριάντα (30) ημέρες μετά την καταχώριση αυτή. Η μη τήρηση της προθεσμίας συνεπάγεται ακυρότητα του πρακτικού διαμεσολάβησης, ενώ η μη διενέργεια της υποχρεωτικής αρχικής συνεδρίας διαμεσολάβησης επιφέρει το απαράδεκτο της άσκησης της αγωγής.
Εφόσον κατά τη διαδικασία της διαμεσολάβησης το Ελληνικό Δημόσιο δεν προβάλλει δικαιώματα επί του επίδικου ακινήτου, τα μέρη δύνανται να καταρτίσουν πρακτικό διαμεσολάβησης, κατά το άρθρο 8 του ν. 4640/2019, με το οποίο το Ελληνικό Δημόσιο δηλώνει ότι δεν αντιλέγει στη διόρθωση της κτηματολογικής εγγραφής, λόγω μη προβολής δικαιωμάτων από τις αρμόδιες υπηρεσίες.
Για τη διαπίστωση της συνδρομής των προϋποθέσεων της έκτακτης χρησικτησίας, ο διαμεσολαβητής υποχρεούται να διαπιστώνει την ύπαρξη σειράς αποδεικτικών στοιχείων, όπως λογαριασμών κοινής ωφέλειας, μισθωτηρίων συμβολαίων, δηλώσεων ενώπιον δημόσιων ή φορολογικών αρχών, οικοδομικών αδειών, τοπογραφικών διαγραμμάτων βεβαίας χρονολογίας, καθώς και ιδιωτικών συμφωνητικών πώλησης ή διανομής που έχουν συνταχθεί τουλάχιστον είκοσι (20) έτη πριν από την προσφυγή στη διαδικασία της διαμεσολάβησης και φέρουν βεβαία χρονολογία. Επιπλέον, απαιτείται η προσκόμιση τουλάχιστον δύο ενόρκων βεβαιώσεων που να περιλαμβάνουν ρητή αναφορά σε εικοσαετή νομή, με προσδιορισμό του εμβαδού, της θέσης και των ορίων του ακινήτου, καθώς και η προσκόμιση Ε9 για το επίδικο ακίνητο που να καλύπτει χρονικό διάστημα τουλάχιστον δέκα (10) ετών πριν από τη διενέργεια της υποχρεωτικής συνεδρίας διαμεσολάβησης.
Μετά την ολοκλήρωση της διαδικασίας, ο διαμεσολαβητής, αφού διαπιστώσει την ύπαρξη των αποδεικτικών στοιχείων που θεμελιώνουν δικαίωμα κυριότητας του ενάγοντος λόγω έκτακτης χρησικτησίας, επισυνάπτει τα στοιχεία αυτά σε ενιαίο σώμα με το πρακτικό διαμεσολάβησης και προβαίνει σε σχετική μνεία στο περιεχόμενό του. Το πρακτικό διαμεσολάβησης καταχωρίζεται αμελλητί στο αρμόδιο Κτηματολογικό Γραφείο, ενώ ως αιτία κτήσης στο κτηματολογικό φύλλο αναγράφεται η έκτακτη χρησικτησία. Προϋπόθεση για την καταχώρισή του αποτελεί η προηγούμενη υποβολή της δήλωσης φόρου χρησικτησίας, αντίγραφο της οποίας συνυποβάλλεται με το πρακτικό.
Συνολικά, η τελική διάταξη περιλαμβάνει ειδικότερες διαδικαστικές εγγυήσεις και πρόσθετες προϋποθέσεις σε σχέση με το κείμενο της δημόσιας διαβούλευσης, όπως την προηγούμενη καταχώριση του Φύλλου Βασικών Στοιχείων στο Κτηματολόγιο, την τήρηση τριακονθήμερης προθεσμίας πριν από τη συνεδρία διαμεσολάβησης, την υποχρεωτική προσκόμιση Ε9 δεκαετίας και την υποβολή δήλωσης φόρου χρησικτησίας πριν από την καταχώριση του πρακτικού διαμεσολάβησης.
Πηγή: Νομική Βιβλιοθήκη Daily