Ο εναλλακτικός τρόπος επίλυσης διαφορών που συνδυάζει τη Διαμεσολάβηση και τη Διαιτησία, γνωστός ως υβριδικό μοντέλο Med‑Arb, ενσωματώνει την ευελιξία και τον συνεργατικό χαρακτήρα της διαμεσολάβησης με την οριστικότητα και την εκτελεστότητα της διαιτητικής απόφασης.
Πλεονεκτήματα της Med‑Arb
Η Med‑Arb επιτρέπει στα μέρη να επιχειρήσουν αρχικά τη συναινετική επίλυση της διαφοράς τους, διατηρώντας παράλληλα τη δυνατότητα οριστικής κρίσης μέσω διαιτησίας. Έτσι, παρέχεται ουσιαστική ευκαιρία συνεργατικής επίλυσης πριν από τη μετάβαση σε ένα στάδιο με εντονότερα αντιδικιακά χαρακτηριστικά.
Κατά την έναρξη της διαδικασίας, ο ουδέτερος τρίτος οφείλει να διασφαλίζει ότι τα μέρη κατανοούν πλήρως την υβριδική φύση της Med‑Arb και να παρέχει επαρκή ενημέρωση, ενισχύοντας τη διαφάνεια και τη νομιμοποίηση της διαδικασίας.
Η γνώση ότι η διαιτησία θα ακολουθήσει άμεσα τη διαμεσολάβηση, εάν αυτή δεν ευοδώσει, λειτουργεί ως πρόσθετο κίνητρο για καλόπιστη διαπραγμάτευση, ενθαρρύνοντας την προβολή ρεαλιστικών αξιώσεων και συμβάλλοντας στη γεφύρωση του χάσματος μεταξύ των θέσεων των μερών. Παράλληλα, η προοπτική έκδοσης εκτελεστής απόφασης δύναται να ενισχύσει την πειθαρχία στη διαμεσολάβηση.
Η Med‑Arb χαρακτηρίζεται από σημαντική ευελιξία, καθώς τα μέρη μπορούν να καθορίσουν χρονικά όρια για τη διαμεσολάβηση, να απλοποιήσουν τη διαιτητική διαδικασία ή να περιορίσουν την έκταση της αποδεικτικής διαδικασίας.
Ακόμη και όταν έχει ήδη κινηθεί η διαιτητική διαδικασία, τυχόν συμβιβαστική επίλυση αποτυπώνεται σε εκτελεστό πρακτικό περάτωσης, γεγονός που διαφοροποιεί ουσιωδώς το αποτέλεσμα της Med‑Arb από μία συνήθη συμφωνία διαμεσολάβησης.
Οι Κανόνες του ΕΟΔΙΔ
Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Διαμεσολάβησης και Διαιτησίας (ΕΟΔΙΔ), με καθιερωμένη ηγετική παρουσία στον χώρο της εναλλακτικής επίλυσης διαφορών, ρυθμίζει ειδικά τη διαδικασία Med‑Arb στο Παράρτημα ΙΙΙ του Κανονισμού Διαιτησίας του. Τα μέρη μπορούν να προβλέψουν είτε την προσφυγή σε διαιτησία σε περίπτωση αποτυχίας της διαμεσολάβησης είτε την απόπειρα διαμεσολάβησης πριν από την έκδοση διαιτητικής απόφασης. Η υπαγωγή στον συνδυασμό αυτό επιτρέπεται και σε μεταγενέστερα στάδια της διαδικασίας, υπό τις προϋποθέσεις του άρθρου 2 του εν λόγω Παραρτήματος.
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στη ρητή διάκριση των ρόλων, καθώς προβλέπεται ότι ο διαμεσολαβητής δεν δύναται να ενεργεί ως διαιτητής, προς διασφάλιση της εμπιστευτικότητας της διαμεσολάβησης (άρθρο 2 παρ. 2). Παρά ταύτα, παρέχεται η δυνατότητα περιορισμένης και ενημέρωσης του διαιτητικού δικαστηρίου, με την υποβολή σχετικής αναφοράς πραγματικών περιστατικών, μη εμπιστευτικού χαρακτήρα, από τον διαμεσολαβητή. Τέλος, από τον συνδυασμό των άρθρων 2 παρ. 5 του Παραρτήματος ΙΙΙ και του άρθρου 21 του Κανονισμού Διαιτησίας του ΕΟΔΙΔ, προκύπτει ότι σε περίπτωση συμβιβαστικής επίλυσης κατά τη διάρκεια της διαιτησίας, το διαιτητικό δικαστήριο εκδίδει πράξη περάτωσης της διαδικασίας ισοδύναμης ισχύος με διαιτητική απόφαση.
Στην πράξη…
Η Med‑Arb συνιστά μια αυτοτελή και δυναμική επιλογή στο φάσμα των διαδικασιών εναλλακτικής επίλυσης διαφορών. Με επαρκή ενημέρωση των μερών και ορθό θεσμικό σχεδιασμό, δύναται να επιτύχει μια λειτουργική ισορροπία μεταξύ συνεργασίας και οριστικότητας.
Ανακαλύψτε την πρότυπη ρήτρα Med-Arb του ΕΟΔΙΔ εδώ.
Πηγή: Νομική Βιβλιοθήκη Daily