Πολύ συχνά, ο διαμεσολαβητής έρχεται αντιμέτωπος με το φαινόμενο οι προσδοκίες των μερών για την διαδικασία και το αποτέλεσμα της διαμεσολάβησης να είναι ουσιωδώς ασύμβατες. Για παράδειγμα, η πρόκληση αυτή εμφανίζεται έντονα σε περιβάλλοντα όπως οι οικογενειακές επιχειρήσεις, όπου οι διαφορές που προκύπτουν δεν περιορίζονται σε οικονομικούς ή συμβατικούς όρους, αλλά συχνά συνοδεύονται από ιστορικά φορτία, ζητήματα ελέγχου ή ανάγκη επιβεβαίωσης, στοιχεία τα οποία εντείνουν τη συναισθηματική φόρτιση και συχνά επηρεάζουν καθοριστικά τη διαπραγματευτική συμπεριφορά των μερών.
Στο πλαίσιο αυτό, η έγκαιρη διαχείριση αυτών των προσδοκιών αναδεικνύεται σε κρίσιμο παράγοντα για την ομαλή εξέλιξη της διαδικασίας. Ήδη σε προπαρασκευαστικό στάδιο, οι συζητήσεις με τους νομικούς παραστάτες διαδραματίζουν ουσιώδη ρόλο, καθώς συμβάλλουν στην οικοδόμηση εμπιστοσύνης, στην προετοιμασία των μερών για τις συναισθηματικές προκλήσεις που ενδέχεται να ανακύψουν και στη σαφή αποτύπωση του χαρακτήρα της διαμεσολάβησης. Ειδικότερα, καθίσταται αναγκαίο να γίνει κατανοητό ότι η διαμεσολάβηση δεν αποτελεί διαδικασία δικαίωσης, αλλά εργαλείο αξιολόγησης κινδύνων και αναζήτησης εφαρμόσιμων λύσεων.
Λόγω της έντασης που συχνά χαρακτηρίζει τέτοιου είδους συγκρούσεις, η έναρξη της διαδικασίας συνίσταται να πραγματοποιείται με κατ’ ιδίαν συναντήσεις αντί κοινής συνεδρίας. Η επιλογή αυτή μπορεί να επιτρέψει στα μέρη να εκφραστούν με ασφάλεια και να αποφορτίσουν τα συναισθήματά τους. Αφότου η συναισθηματική φόρτιση μειωθεί σε ικανοποιητικό βαθμό, μπορεί να ακολουθήσει κοινή συνεδρία, η οποία συμβάλλει στην αποσαφήνιση παρεξηγήσεων και στη σταδιακή διαμόρφωση του δρόμου προς τη συμφωνία.
Η πρακτική αυτή αναδεικνύει ότι η αποτυχία ευθυγράμμισης των προσδοκιών αποτελεί έναν από τους βασικότερους λόγους εμπλοκής ή αδιεξόδου των διαπραγματεύσεων. Όταν τα μέρη εισέρχονται στη διαδικασία επιζητώντας επιβεβαίωση ή μια «νίκη», η διαμεσολάβηση απομακρύνεται από τον σκοπό της και οι προτάσεις του έτερου μέρους παρερμηνεύονται ως ένδειξη αδυναμίας.
Υπό το πρίσμα αυτό, η διαχείριση προσδοκιών λειτουργεί ως θεμέλιο της διαδικασίας. Σημαντικό εργαλείο διαχείρισης αποτελούν οι κατ’ ιδίαν συνομιλίες με τα μέρη και τους νομικούς παραστάτες τους, καθώς αποκαλύπτουν συναισθηματικά εμπόδια, λανθασμένες αντιλήψεις και μη ρεαλιστικές απαιτήσεις, καθιστώντας εφικτή την έγκαιρη επαναπλαισίωσή τους. Παράλληλα, η προετοιμασία των μερών για το ενδεχόμενο δύσκολων αποφάσεων και η υπογράμμιση του ρόλου της ουσιαστικής διαπραγμάτευσης συμβάλλουν στη διαμόρφωση κλίματος συνεργασίας.
Επιπλέον, τόσο οι κοινές συνεδρίες όσο και η εναλλαγή διευκολυντικών και αξιολογητικών τεχνικών βοηθούν στην ενίσχυση της ρεαλιστικής διαχείρισης του προβλήματος και στην εξομάλυνση των σχέσεων. Η συνεργατική διαπραγμάτευση επαναπροσδιορίζεται όχι ως ένδειξη αδυναμίας, αλλά ως στρατηγική επιλογή που εξοικονομεί χρόνο, κόστος και ψυχική φθορά, ενώ αποτρέπει την επιστροφή στη χρονοβόρα και δαπανηρή δικαστική αντιδικία.
Συνολικά, η αποτελεσματική διαχείριση προσδοκιών αναδεικνύεται σε κρίσιμο παράγοντα επιτυχίας της διαμεσολάβησης, ενισχύοντας τη δυναμική της διαδικασίας και τελικά τις πιθανότητες επίτευξης μιας βιώσιμης συμφωνίας.
Πηγή: Νομική Βιβλιοθήκη Daily