Διαμεσολάβηση: Επίκαιρες ερωτήσεις και οι απαντήσεις τους

Η Λουκία Μαστροπέρρου, Δικηγόρος – Διαμεσολαβήτρια και Γραμματέας της ΚΕΔ και ο Νίκος Ανέστης, Δικηγόρος – Διαμεσολαβητής και Σύμβουλος Δ.Σ. Χαλκίδας, απαντούν σε επίκαιρες ερωτήσεις:

Στο άρθρο 7 παρ. 3 του Ν 4640/2019 ορίζεται ότι η υποχρεωτική αρχική συνεδρία διαμεσολάβησης λαμβάνει χώρα το αργότερο εντός είκοσι (20) ημερών από την επομένη της αποστολής στον διαμεσολαβητή του αιτήματος προσφυγής στη διαδικασία διαμεσολάβησης από το επισπεύδον μέρος, με παρέκταση 30 ημερών αν κάποιο από τα μέρη διαμένει στο εξωτερικό.

Τι ισχύει για αυτές τις προθεσμίες ύστερα από την έκδοση των ΚΥΑ περί προσωρινής αναστολής λειτουργίας όλων των Δικαστηρίων και Εισαγγελιών στο σύνολο της Επικράτειας;

Με τις ανωτέρω ΚΥΑ, όπως αυτές έχουν τροποποιηθεί, παραταθεί και ισχύουν, οι συναρμόδιοι Υπουργοί αποφάσισαν «Την αναστολή […] β) των νομίμων και δικαστικών προθεσμιών για τη διενέργεια διαδικαστικών πράξεων και άλλων ενεργειών ενώπιον των υπηρεσιών των δικαστηρίων και των εισαγγελιών, καθώς και της παραγραφής των συναφών αξιώσεων». Η ανωτέρω πρόβλεψη εφαρμόζεται αναλογικά σε όλες τις νόμιμες προθεσμίες, συνεπώς καταλαμβάνει και την προθεσμία της παραγράφου 3 του άρθρου 7 του Ν 4640/2019. 

 Αν παρά την αναστολή που προβλέπουν οι ΚΥΑ, τα μέρη και ο διαμεσολαβητής συμφωνήσουν να λάβει χώρα η ΥΑΣ και τυχόν συνέχεια αυτής που θα οδηγήσει σε εκούσια διαμεσολάβηση, έχουν τη δυνατότητα να προχωρήσουν;

Η ΥΑΣ και τυχόν εκούσια διαμεσολάβηση μπορούν να λάβουν χώρα με τηλεδιάσκεψη, ή άλλο πρόσφορο μέσο τηρουμένων και εφαρμοζόμενων των περιορισμών και μέτρων υγιεινής και ασφάλειας.

Στην ΥΑΣ και την εκούσια διαμεσολάβηση που θα πραγματοποιηθούν με τηλεδιάσκεψη ισχύουν οι ίδιες διατάξεις σε ό,τι αφορά τη διαδικασία και τη δεοντολογία που πρέπει να τηρεί ο διαμεσολαβητής αλλά και τις δεσμεύσεις των μερών;

Ισχύουν όλα όσα και στην ΥΑΣ / εκούσια διαμεσολάβηση που λαμβάνει χώρα με φυσική παρουσία των μερών, των πληρεξούσιων δικηγόρων τους και του διαμεσολαβητή. Θα πρέπει όμως να είναι περισσότερο ευέλικτοι οι συμμετέχοντες και να ληφθούν επιπρόσθετα μέτρα για τη διασφάλιση της διαδικασίας όπως ορίζεται στον Ν 4640/2019 και τον Κώδικα Δεοντολογίας. Ενδεικτικά, προτείνεται η χρήση εφαρμογής ή προγράμματος τηλεδιάσκεψης που να επιτρέπει τη διασύνδεση πολλών μερών ταυτόχρονα, η ψηφιακή υπογραφή του συμφωνητικού υπαγωγής, ή και της τελικής συμφωνίας στη διαμεσολάβηση από τα μέρη ή/και τους πληρεξούσιους δικηγόρους τους, η χρήση των υπεύθυνων δηλώσεων ή και των εξουσιοδοτήσεων από την ιστοσελίδα www.gov.gr.

Μπορεί το πρακτικό της επιτυχούς διαμεσολάβησης να μεταγραφεί σε Υποθηκοφυλακείο/Κτηματολόγιο και σε ποιες περιπτώσεις;

Στο άρθρο 8 του Ν 4640/2019 περί της εκτελεστότητας των συμφωνιών που προκύπτουν από τη διαμεσολάβηση στις παραγράφους 3,4 και 5 προκύπτει ότι το πρακτικό της διαμεσολάβησης, από την κατάθεσή του στη γραμματεία του κατά την παράγραφο 2 αρμόδιου Δικαστηρίου, αποτελεί εκτελεστό τίτλο σύμφωνα με την περίπτωση ζ΄ της παραγράφου 2 του άρθρου 904 ΚΠολΔ και μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως τίτλος προς εγγραφή ή εξάλειψη υποθήκης, σύμφωνα με το εδάφιο γ΄ της παραγράφου 1 του άρθρου 293 ΚΠολΔ, εκτός εάν περιέχει συμφωνία που περιλαμβάνει και διατάξεις που αφορούν δικαιοπραξίες, οι οποίες υπόκεινται εκ του νόμου σε συμβολαιογραφικό τύπο οπότε και πρέπει αυτές να περιβληθούν τον συμβολαιογραφικό τύπο, οπότε η απάντηση στην ερώτηση δε μπορεί παρά να είναι καταφατική. Επιπλέον, η υπ’ αριθ. 1292/2019 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών (διαδικασία εκουσίας δικαιοδοσίας) έκρινε πως: «Το πρακτικό διαμεσολάβησης με το οποίο επιλύεται διαφορά που αφορά σε ακίνητο κατά τρόπο ώστε να συνιστάται, αλλοιώνεται, μετατίθεται ή καταργείται εμπράγματο δικαίωμα, από και με την κατάθεσή του στη γραμματεία του αρμόδιου πρωτοδικείου, οπότε είναι και τίτλος εκτελεστός, σύμφωνα με το άρθρο 904 παρ. 2 εδ. γ΄ ΚΠολΔ, αναπληρώνει πλήρως τον συμβολαιογραφικό τύπο που προβλέπεται από το ουσιαστικό δίκαιο, κατ’ ανάλογη εφαρμογή του άρθρου 293 παρ. 1 εδ. γ΄ ΚΠλοΔ και μπορεί να μεταγραφεί ή να καταχωρηθεί στο κτηματολόγιο».